China
Het leven achter de schermen van het religieuze theater is overal hetzelfde.
Kristofer Schipper in interview in NRC: ‘Taomeester Kristofer Schipper en de innerlijke geschriften; Er zijn geen heilige huisjes’ (1997)
Volgens Taomeester en -deskundige Schipper (1934–2021) zijn de westerse religie en de oosterse in veel opzichten moeilijk te vergelijken. In het Westen wordt onderscheid gemaakt tussen het profane en het heilige, maar in China is religie ‘een onverbrekelijk stuk van de samenleving’ en niet een bepaalde activiteit die daar min of meer los van staat. Maar het vak van dorpsdominee lijkt wel sterk op dat van een dorpstaoïst, want ‘de business van het religieuze is overal hetzelfde’. Hier constateert de dominee dat het kerststalletje kapot is, daar ziet de meester dat de ‘altaarschoenen of de offergaven nog niet in orde zijn’.
Tevens verschenen op de Filosofiekalender © Veen Media
Het Westen heeft een dosis Chinees confucianisme nodig.
Heleen Mees, Column, in NRC Handelsblad, 8 januari 2010.
Volgens velen zullen de Chinese machthebbers op zeker moment moeten besluiten om de samenleving meer naar liberaal democratisch model in te richten. Dit zou voorwaarde zijn voor het op vreedzame wijze oplossen van belangenconflicten. Tot nu toe laat China zich leiden door het confucianistische ideaal van absolute harmonie: ‘als iedereen maar gelooft in dezelfde leer en zich gedraagt volgens dezelfde morele codes, dan verdwijnen conflicten vanzelf.’ Zo wordt het gevangen zetten van critici een gerechtvaardigde daad.
Econome en juriste Heleen Mees (1968) vindt echter dat de westerse wereld niet net moet doen of bij ‘ons’ belangenconflicten nooit gewelddadig worden opgelost. Bovendien mobiliseren populistische politici met succes ‘een onsamenhangende groep onwillige kiezers die zich slechts met elkaar verbonden voelen door de dingen waar ze zich tegen keren’. Een bloeiende democratie vereist volgens Mees echter een constructieve opstelling van kiezers en gekozenen. In die zin lijkt ‘een afgewogen dosis confucianisme’ haar precies wat het Westen nodig heeft.
Tevens verschenen op de Filosofiekalender © Veen Media