Wandelen
We zijn zo graag in de vrije natuur omdat deze geen mening over ons heeft.
Friedrich Nietzsche in Menselijk, al te menselijk (1882)
In het voorwoord tot zijn boek met aforismen zegt Nietzsche dat anderen van mening zijn dat in al zijn werken ‘strikken en netten’ zitten voor ‘onvoorzichtige vogels’, en dat ze ‘bijna voortdurend een bedekte uitnodiging zijn om gewone waarderingen en gewaardeerde gewoonten om te keren’. In deze ‘leerschool van de argwaan’ staat deze verzuchting over het soelaas dat de vrije natuur ons biedt. Het is niet helemaal duidelijk of Nietzsche met deze wij-vorm naar alle mensen verwijst, of toch ook vooral naar zichzelf. Bekend is dat Nietzsche graag urenlange wandelingen maakte … in de vrije natuur.
Tevens verschenen op de Filosofiekalender © Veen Media
Het is een groot verschil of je een broekje aan hebt of niet.
herman de vries in een interview met Tommy Wieringa in NRC, 14 juli 2021
Ter gelegenheid van zijn negentigste verjaardag interviewt Wieringa kunstenaar herman de vries (bewust zonder hoofdletters). Vrijwel al diens duizenden werken zijn van organische of minerale herkomst. Inmiddels heeft hij hulp nodig om dagelijks door het bos te wandelen, met als motto ambulo ergo sum: ik wandel dus ik ben. Hij doet dat overigens het liefst naakt, zodat hij nog beter kan worden opgenomen in het proces, de wereld, die misschien wel God is. Hij noemt dat lopen zonder broekje ‘een soort van gevaarlijk vrij zijn’.
Tevens verschenen op de Filosofiekalender © Veen Media
Wie zich laat verleiden tot roken of hard werken of wat dan ook, doet dat niet uit een gebrek aan zelfbeheersing, maar omdat hij in werkelijkheid gelooft dat wat hij doet ook het beste voor hem is.
Jos Kessels in Socrates op de markt
Organisatiefilosoof Jos Kessels introduceerde het socratische gesprek in Nederland als een manier om fundamentele vragen in beroep en organisatie aan te pakken. Als je geconfronteerd wordt met een crisis in je loopbaan is het van belang om je te laten leiden door wat Socrates onder kennis verstond. Volgens hem waren ondeugden, zoals ongezonde leefgewoonten of jezelf over de kop werken, namelijk niet een kwestie van een gebrek aan zelfbeheersing maar een vorm van onwetendheid. Alles wat wij doen, doen we omdat we denken dat dat het beste voor ons is. ‘Als we gaan wandelen doen we dat omdat we denken dat het goed voor ons is. Als we stilstaan evenzo.’
Over het algemeen denken wij dat kennis een verzameling weetjes, feiten en informatie is, maar voor Socrates is kennis in de eerste plaats zelfkennis. We moeten streven naar ‘inzicht in onze eigen aard, in de doelen en drijfveren van ons handelen’. Socrates vindt daarom dat niemand vrijwillig ‘zondigt’, maar alleen handelt vanuit een verkeerd beeld van wat ‘nastrevenswaardig’ is.
Tevens verschenen op de Levenskunstkalender © Veen Media
Ambulo ergo sum – ik wandel dus ik ben
Pierre Gassendi